Baner Cytrusy Baner Egzotyka
Sklep z roslinami wloskierosliny.pl

Belka Forum Cytrusy

FAQ  Szukaj  Rejestracja  Zaloguj

Forum Cytrusy i Egzotyka Strona Główna » Cytrusy » Cytryna » Cytryna-opis

Zamknięty przez: center80
2014-10-24, 20:38
Cytryna-opis
Autor Wiadomość

center80 



Pomógł: 58 razy
Dołączył: 22 Gru 2010
Posty: 5343
Skąd: Małopolska

Wysłany: 2014-10-24, 20:38   Cytryna-opis

CYTRYNA ZWYCZAJNA - Citrus limon (L.) Burm. f.

OPIS BOTANICZNY
Pokrój: Niewielkie, wiecznie zielone drzewo lub krzew, osiągające zazwyczaj do 5 m wysokości.
Gałęzie: U większości odmian cierniste.
Liście: Jajowatolancetowate, piłkowane na brzegach, jasnozielone, osiągają do 15 cm długości, ogonki liściowe słabo oskrzydlone.
Kwiaty: 20 do 30 mm średnicy, białe, pachnące, pojedyncze lub zebrane po kilka, wyrastające w kątach liści. Korona 5-płatkowa, z zewnątrz o lekko czerwonym lub fioletowym odcieniu. Jeden słupek i liczne pręciki.
Owoc: Kulista lub eliptyczna jagoda, jasnozielona lub żółtawa, o aromatycznym zapachu. Miąższ kwaśny, podzielony na komory (hesperidium)

HISTORIA I POCHODZENIE
Dokładne pochodzenie cytryny jest nieznane. Badania genetyczne wskazują, iż jest to hybryda pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium L) z cytronem (Citrus medica).
Uważa się, że pierwotnie cytryny rosły w północno-wschodnich Indiach, północnej Birmie i w Chinach, choć obecnie nie występują tam w stanie dzikim.
Korzystanie ze źródeł historycznych utrudnia chaos we wczesnym nazewnictwie - często nie da się ustalić, czy chodzi o cytrynę, cytron, czy "cytrusa".
Według niektórych źródeł Europejczycy zetknęli się z cytrynami po raz pierwszy, gdy Aleksander Wielki wyruszył na wielką wyprawę do Persji i Indii w 334 r. p.n.e. Wyprawie towarzyszyli specjalni obserwatorzy, których zadaniem było poszukiwanie nowych roślin użytkowych. Przesłali oni sadzonki lub nasiona rośliny do Grecji, uprawa się jednak nie rozpowszechniła.
Istnieją wzmianki, że cytryny rosły na terenach południowych Włoch w III w. n.e. Pierwsze potwierdzone informacje pochodzą z Sycylii, gdzie cytryny uprawiano około 1000 r.n.e.
Około X wieku Arabowie zaczęli uprawiać cytrynę na terenach Palestyny i Egiptu, a Europejczycy zetknęli się ponownie z tą rośliną w okresie wypraw krzyżowych. Arabowie rozpowszechnili roślinę w basenie Morza Śródziemnego aż po południową Hiszpanię, gdzie uprawia się ją od 1150 r.n.e.
Uprawa na szeroką skalę w Europie rozpoczęła się w połowie XV wieku w Genui. Owoce cytryny stały się popularne w Europie w XVI wieku, a ogólnie dostępne - w XIX wieku.
Wiadomo, że Chińczycy uprawiali cytryny w 1297 roku, gdy dotarł tam Marco Polo.
Cytryna należała też do pierwszych roślin, jakie pojawiły się w Nowym Świecie wraz z drugą wyprawą Kolumba w 1493 roku. Sprowadził on nasiona cytryny na wyspę Hispaniola, skąd roślina powoli rozprzestrzeniła się na inne wyspy i na kontynent amerykański. W początkach XIX wieku zaczęto uprawiać cytryny na szeroką skalę w Kalifornii i na Florydzie.

WZMIANKI W LITERATURZE
IV/III w. p.n.e., "Badania nad roślinami" - Teofrast z Eresos opisał w tym dziele 450 gatunków roślin, w tym także pewną grupę roślin widzianych przez uczestników wyprawy Aleksandra Wielkiego. Stąd pochodzi pierwsza wzmianka o próbach uprawy cytrusów w Europie.
1646 r., "Hesperides sive de Malorum Aureorum Cultura et Usu" - w Rzymie ukazała się pierwsza książka o cytrusach, której autorem był Giovanni Battista Ferrari.
1676 r., "Nederlantze Hesperides" - ukazała się kolejna książka o cytrusach, której autorem był J. Commelyn
1708 r., "Nürnbergische Hesperides, oder Gründliche Beschreibung der Edlen Citronat/Citronen/ und Pomerantzen-Früchte", autorstwa Johanna Christopha Volkamera, wybitnego botanika i znawcy cytrusów.
1811 r., "Traité du Citrus" - Georges Gallesio opublikował kolejne obszerne dzieło poświęcone cytrusom.
1938 r., "Hesperides - A History of the Culture and Use of Citrus Fruits", autorstwa Samuela Tolkowsky'ego, wybitnego hodowcy i badacza cytrusów.

ZASTOSOWANIE
Surowe owoce są używane jako dodatek smakowy do ryb i dodawane do napojów. Skórka jest cenionym składnikiem w gotowaniu i cukiernictwie. Sok wykorzystuje się jako składnik lemoniady i dodatek do drinków. Z miąższu pozostałego po wytłoczeniu soku wytwarzane są olejek eteryczny, pektyna i kwas cytrynowy, które wykorzystuje się w przemyśle spożywczym, kosmetycznym i farmaceutycznym.
Sok z cytryny może być używany jako środek czyszczący - usuwa naloty i wybiela plamy.
Olejek eteryczny uzyskiwany z cytryn jest nietoksycznym środkiem owadobójczym.
Cytryna jest również uprawiana jako roślina ozdobna - w ciepłym klimacie w ogrodach i parkach, zaś w klimacie umiarkowanym w palmiarniach, oranżeriach oraz jako roślina doniczkowa.
W południowej i południowo-wschodniej Azji wykorzystywano antyseptyczne właściwości cytryny. Owoce były też stosowane jako antidotum na różne trucizny.
Ze względu na wysoką zawartość witaminy C, cytryny z powodzeniem wykorzystywano do leczenia szkorbutu u marynarzy.

UPRAWA
Cytryna nie toleruje mrozów. Owoce i kwiaty ulegają zniszczeniu nawet przy minus 1-2 stopniach Celsjusza. Niekorzystnie wpływają na nią również skrajne upały. Świetnie rozwija się w rejonach, które są zbyt chłodne dla pomarańczy i grapefruitów. W optymalnych warunkach roślina kwitnie i owocuje niemal przez cały rok. Jest odporniejsza na choroby niż większość cytrusów, a jej owoce lepiej znoszą transport i przechowywanie.

ODMIANY
Bearss - pochodzi z Florydy i jest obecnie wiodącą uprawianą tam odmianą. Szybko rosnąca i bardzo produktywna. Bardzo aromatyczne kwiaty i soczyste owoce. Drzewa są żywotne, cierniste i bardzo wrażliwe na zimno. Uprawiana w Brazylii pod nazwą Siciliano, choć we Włoszech jest nieznana.

Berna (Verna) - pochodzi z Hiszpanii, gdzie jest drugą najważniejszą odmianą po Primofiori (Mesero) i dostarcza około jednej trzeciej zbiorów cytryn. Drzewa duże i pozbawione kolców. Kwitną dwa do trzech razy w roku. Owoce z poszczególnych zbiorów różnią się właściwościami i noszą nazwy: 'Cosecha' (główne zbiory), 'Secundus' oraz 'Rodrejos'.

Eureka - wyhodowana w Kalifornii z nasion przysłanych z Sycylii ok. 1850 roku. Owoce podłużne, o gładkiej, średnio grubej skórce, soczyste, z niewielką ilością pestek. Kwiaty o różowawym odcieniu. Drzewa mniej cierniste niż u wielu innych odmian, co ułatwia zbiory. Główne zbiory pod koniec zimy i wczesną wiosną. Poza basenem Morza Śródziemnego Eureka jest najpowszechniej uprawianą odmianą, o dużym znaczeniu w Kalifornii, Australii, Argentynie, RPA oraz w Izraelu.

- Eureka var. variegata (Pink-fleshed lemon) - liście typu variegata (pstrokate), miąższ i sok o różowawym odcieniu, skórka owocu żółta w zielone paski. Pozostałe cechy jak u Eureki. Powstała wskutek spontanicznej mutacji na zwykłej Eurece w 1931 roku w Burbank w Kalifornii. Jest atrakcyjnym drzewkiem ozdobnym.

Femminello - najważniejsza włoska odmiana (stanowi ok 75% rocznej produkcji cytryn we Włoszech). Żywotna, produktywna, kwitnie i owocuje przez cały rok. Drzewa średniej wielkości, z niewielką ilością kolców lub zupełnie ich pozbawione. W zależności od miesiąca kwitnienia, owoce noszą różne nazwy:
- Marzani kwitnie w lutym-marcu, zbiór owoców w styczniu-marcu następnego roku
- Limoni invernali kwitnie w marcu-kwietniu, zbiór owoców w listopadzie-marcu następnego roku
- Bianchetti kwitnie w czerwcu-lipcu, zbiór owoców w kwietniu-czerwcu następnego roku
- Verdelli kwitnie w lipcu, zbiór owoców w lipcu-wrześniu następnego roku
- Primofiore kwitnie w marcu, zbiór owoców we wrześniu-listopadzie tego samego roku
- Bastardi kwitnie jesienią, zbiór owoców jesienią następnego roku.
Inne pododmiany Femminello to:
- Zagara Bianca - Pąki i kwiaty zawsze białe (stąd nazwa). Owoce żółte, podłużne, sok bardzo kwaśny. Skórka średniej grubości, aromatyczna. Zagara Bianca uprawiana jest głównie na Sycylii.
- Femminello Siracusano (Femminello masculuni) - Owoce żółte, zaokrąglone, dość duże. Sok bardzo aromatyczny. Skórka zawiera dużo olejków eterycznych. Odmiana uprawiana głównie na Sycylii.
- Apireno Continella - bezpestkowa
- Femminello Dosaco - bardzo produktywna i aromatyczna
- Femminello Scandurra - średnio produktywna, zbiory w październiku
- Femminello Lunario - popularna w przydomowych ogródkach we Włoszech. Kwitnie przez cały rok. Owoce mocno wydłużone, z wyciągniętą końcówką. Barwa intensywnie żółta, skórka średniej grubości.
- Femminello Sfusato - bardzo aromatyczna, produkuje się z niej likier Limoncello

Genova - odmiana włoskiego pochodzenia, sprowadzona do Kaliforni i na Florydę ok. 1881 roku. Drzewa pozbawione kolców, mniejsze niż u Eureki, ale odporniejsze na zimno i gęściej ulistnione. Skórka gładka i cienka. Owoc żółty z zaznaczoną końcówką, w smaku podobny do Eureki. Uprawiana głównie w Ameryce Południowej (w Chile jest odmianą wiodącą).

Interdonato - naturalna hybryda cytryny i cytronu, odkryta w posiadłości pułkownika Interdonato na Sycylii ok. 1875 roku. Owoce duże, podłużne, cylindryczne, ze stożkowatą, spiczastą "brodawką" na końcu. Skórka żółta, cienka, gładka i lśniąca, mocno przylegająca do owocu. Miąższ zielonkawo-żółty, podzielony na 8-9 segmentów, soczysty, bardzo kwaśny i lekko gorzkawy. Nasiona bardzo nieliczne. Stanowi niecałe 5% produkcji cytryn we Włoszech.

Lisbon - odmiana z Portugalii; dokładne pochodzenie nieznane. Ma dość długie kolce, nowe przyrosty zabarwione na czerwono, kwiaty różowawe. Skórka owocu dość gruba, miąższ bladożółty, zawiera niewiele nasion. Sok kwaśny. Uprawiana w Kalifornii, Arizonie, a także w Australii, Urugwaju i Argentynie.

Monachello - włoska odmiana, uprawiana zwłaszcza na południu Włoch w prowincji Messina. Stanowi ok. 10-12% produkcji cytryn we Włoszech. Owoce średniej wielkości. Główną zaletą tej odmiany jest wysoka odporność na chorobę mal secco.

Primofiori (Fino, Mesero) - obecnie najważniejsza odmiana w basenie Morza Śródziemnego. W Hiszpanii stanowi 65% rocznych zbiorów. Nie należy mylić hiszpańskiej Primofiori z włoską Primofiore, czyli Femminello z pierwszego wiosennego kwitnienia. Odmiana żywotna, ciernista i bardzo produktywna. Owoce o regularnym kształcie, kuliste do owalnych, ze stosunkowo niewielką "brodawką" na końcu.

Santa Teresa - wyselekcjonowana z odmiany Femminello. Skórka zawiera duże ilości olejków eterycznych. Oprócz Włoch, skąd pochodzi, uprawiana w północno-zachodniej Argentynie oraz w Turcji.

Villafranca - pochodzi prawdopodobnie z Sycylii. Sprowadzona z Europy na Florydę ok. 1875 roku, później również do Kalifornii. Owoc bardzo przypomina Eurekę. Przez wiele lat była główną odmianą uprawianą na Florydzie, ale w ostatnich latach wyparła ją Bearss. Uprawiana komercyjnie w Izraelu i północno-zachodniej Argentynie.


HYBRYDY

Lemonime - krzyżówka cytryny i limonki, utworzona w 1909 roku. Nigdy nie zyskała komercyjnego znaczenia. Owoc większy niż u limonki. Cechy bardziej zbliżone do limonki niż do cytryny. Głowne odmiany: Perrine (USA), Fourny (Korsyka), Oscar (Włochy), La Valette (Malta)

Lumia (Pear lemon) - Występuje w krajach śródziemnomorskich. Owoc przypominający kształtem gruszkę, o grubej skórce, niezbyt soczysty, osiągający ogromne rozmiary. Badania genetyczne wskazują, że jest to hybryda pomelo i cytrona, następnie skrzyżowana z cytryną.

Ponderosa - w Polsce znana jako cytryna skierniewicka. Hybryda cytryny i cytronu. Owoce wielkie, o gruszkowatym kształcie i grubej skórce. Miąższ bladożółty lub zielonkawy. Liczne pestki. Sok kwaśny. Liście duże i gęste, lśniące, zaokrąglone. Nowe przyrosty mają lekko fioletowawy odcień. Kolce dość długie. Kwiaty białe lub różowawe.
Zwana również American Wonder. Popularna jako drzewko ozdobne w Kalifornii i na Florydzie.
Powstała ok. 1887 roku z przypadkowej siewki w stanie Maryland, a wprowadzono ją na rynek w 1900 roku.
W Polsce została rozpropagowana jako roślina doniczkowa przez prof. S. Pieniążka w latach 70 ubiegłego wieku.

Lemandarin - krzyżówka cytryny z mandarynką. Wyglądem przypomina mandarynkę, a smakiem - limonkę. Odmiany: Rangpur, Otaheite i Kusaie.

Cytryna Meyeri - uważana za hybrydę cytryny z pomarańczą lub mandarynką. Odkryta w 1908 roku przez Franka Meyera w przydomowym ogródku w Pekinie. Pąki kwiatowe białe lub różowe. Owoce małe do średnich, okrągłe, o żółto-pomarańczowej skórce. Miąższ soczysty, różowawy, znacznie mniej kwaśny i słodszy niż u cytryny. Intensywność różowawego odcienia zależy od klimatu oraz gleby. Liście dość drobne. Kolce krótkie lub brak kolców. Niewielkie rozmiary drzewka sprawiają, że cytryna meyeri jest popularną rośliną doniczkową. Wytrzymuje krótkotrwałe spadki temperatury do minus 3 stopni Celsjusza. Mimo unikalnego smaku nie nadaje się do uprawy komercyjnej, ponieważ jej delikatna skórka źle znosi transport.



Źródła:
http://citruspages.free.fr/lemons.html
http://pl.cytrusy.wikia.com/wiki/Cytryna
http://en.wikipedia.org/wiki/Lemon
http://de.wikipedia.org/wiki/Zitrone
http://sv.wikipedia.org/wiki/Citron
http://www.wilanow-palac....ytrusowych.html
_________________
Każdy pasowany na Kawalera Orderu Uśmiechu, musi wypić kielich soku z cytryny, tzw. "próba soku z kwaśnej cytryny".
 
 
Wyświetl posty z ostatnich:   
Ten temat jest zablokowany bez możliwości zmiany postów lub pisania odpowiedzi
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group designed by szpak


www.cytrusy.net.pl

Chcesz zareklamować swoją stronę na naszym forum skontaktuj się z Administratorem

Polecane miejsca w sieci - LINKIPortal - newsy www.cytrusy.net.pl

Strony o kwiatach  Strony o roślinach Ranking stron


"Wszystkie prawa zastrzeżone"©. Zakaz powielania i rozpowszechniania treści oraz zdjęć z forum bez zgody autora i Administratora